ਭਾਗ VI
ਰਚਨਾ ਅਤੇ ਨਤੀਜੇ ਦੀ ਨੈਤਿਕਤਾ
ਜਾਣ-ਪਛਾਣ: ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਦਾ ਮੁੱਢ
CIRIS Accord, ਆਪਣੇ ਭਾਗਾਂ I-V ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਅਨੁਲੱਗਾਂ ਰਾਹੀਂ, ਸੁਤੰਤਰ ਪ੍ਰਣਾਲੀਆਂ ਦੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਮੁੱਚੇ ਜੀਵਨ-ਚੱਕਰ ਦੌਰਾਨ ਨੈਤਿਕ ਸੰਚਾਲਨ ਅਤੇ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨ ਲਈ ਇੱਕ ਢਾਂਚਾ ਸਥਾਪਿਤ ਕਰਦਾ ਹੈ। Book VI ਇਸ ਢਾਂਚੇ ਨੂੰ ਅੱਗੇ ਵਧਾ ਕੇ ਉਸ ਮੁੱਢਲੀ ਨੈਤਿਕ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਨੂੰ ਸੰਬੋਧਿਤ ਕਰਦਾ ਹੈ ਜੋ ਸਿਰਜਣਾ ਦੇ ਅਸਲ ਕਾਰਜ ਵਿੱਚ ਨਿਹਿਤ ਹੈ — ਉਹ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਜਿਸ ਰਾਹੀਂ ਨਵੀਆਂ ਪ੍ਰਣਾਲੀਆਂ, ਅਵਸਥਾਵਾਂ, ਜਾਂ ਸਮਰੱਥਾਵਾਂ ਹੋਂਦ ਵਿੱਚ ਲਿਆਂਦੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ ਜੋ ਇਸ Accord ਦੇ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨ ਅਧੀਨ ਆਉਣ ਲਈ ਇਰਾਦੀਆਂ ਜਾਂ ਵਾਜਬ ਤੌਰ ਤੇ ਅਨੁਮਾਨਿਤ ਹਨ। ਸਿਰਜਣਾ ਕੇਵਲ ਇੱਕ ਤਕਨੀਕੀ ਕਾਰਜ ਨਹੀਂ ਹੈ; ਇਹ ਇੱਕ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਦਾ ਫਰਜ਼ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਸੋਚ, ਡਿਜ਼ਾਈਨ, ਅਤੇ ਵਿਕਾਸ ਦੌਰਾਨ ਲਏ ਗਏ ਫੈਸਲੇ ਨਤੀਜੇ ਵਜੋਂ ਬਣੀ ਕਲਾਕ੍ਰਿਤੀ ਦੇ ਸੰਭਾਵੀ ਪ੍ਰਭਾਵਾਂ — ਲਾਭਦਾਇਕ ਅਤੇ ਨੁਕਸਾਨਦੇਹ ਦੋਵਾਂ — ਨੂੰ ਆਕਾਰ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਇਹ Book ਅਜਿਹੇ ਸਿਧਾਂਤ ਅਤੇ ਵਿਧੀਆਂ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਦੀ ਹੈ ਤਾਂ ਜੋ ਇਹ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਪੜਾਅ Accord ਦੇ ਮੁੱਖ Meta-Goal M-1 (ਟਿਕਾਊ ਅਨੁਕੂਲ ਇਕਸਾਰਤਾ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰਨਾ) ਅਤੇ ਬੁਨਿਆਦੀ ਸਿਧਾਂਤਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਮੇਲ ਖਾਂਦਾ ਹੋਵੇ, ਅਤੇ ਕਿਤੇ ਹੋਰ ਪਰਿਭਾਸ਼ਿਤ ਸੰਚਾਲਨ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨ ਢਾਂਚਿਆਂ ਨਾਲ ਸਹਿਜੇ ਜੁੜੇ — ਖਾਸ ਕਰਕੇ Principled Decision-Making Algorithm (PDMA) ਅਤੇ Wise Authority (WA) ਨਾਲ। ਇਹ ਸਥਾਪਿਤ ਕਰਦੀ ਹੈ ਕਿ ਨੈਤਿਕ ਵਿਚਾਰ ਤੈਨਾਤੀ ਤੋਂ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਸੰਕਲਪ ਤੋਂ ਹੀ ਸ਼ੁਰੂ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
Chapter 1: ਸਿਰਜਣਾ ਉੱਤੇ ਲਾਗੂ ਮੂਲ ਸਿਧਾਂਤ
ਭਾਗ I ਵਿੱਚ ਦੱਸੇ ਬੁਨਿਆਦੀ ਸਿਧਾਂਤ ਇਸ Accord ਅਧੀਨ ਸਾਰੀਆਂ ਕਾਰਵਾਈਆਂ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਸਿਰਜਣਾ ਦਾ ਕਾਰਜ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ:
ਉਪਕਾਰਤਾ (Beneficence): ਸਿਰਜਣਹਾਰਾਂ ਦਾ ਫਰਜ਼ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਸਰਵਵਿਆਪੀ ਚੇਤਨ ਖੁਸ਼ਹਾਲੀ (M-1) ਦੇ ਅਨੁਕੂਲ ਸਕਾਰਾਤਮਕ ਨਤੀਜਿਆਂ ਦਾ ਇਰਾਦਾ ਰੱਖਣ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਡਿਜ਼ਾਈਨ ਕਰਨ। ਅਹਾਨੀਕਾਰਤਾ (Non-maleficence): ਸਿਰਜਣਹਾਰਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੀਆਂ ਸਿਰਜਣਾਵਾਂ ਤੋਂ ਪੈਦਾ ਹੋਣ ਵਾਲੇ ਸੰਭਾਵੀ ਨੁਕਸਾਨਾਂ ਦੀ ਸਰਗਰਮੀ ਨਾਲ ਪਛਾਣ ਕਰਨੀ, ਮੁਲਾਂਕਣ ਕਰਨੀ ਅਤੇ ਘੱਟ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ, ਨਕਾਰਾਤਮਕ ਨਤੀਜਿਆਂ ਨੂੰ ਘੱਟੋ-ਘੱਟ ਕਰਨ ਲਈ ਦੂਰਦਰਸ਼ਿਤਾ ਅਪਣਾਉਂਦੇ ਹੋਏ। ਇਮਾਨਦਾਰੀ (Integrity): ਸਿਰਜਣਾ ਦੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਨੈਤਿਕ, ਪਾਰਦਰਸ਼ੀ ਅਤੇ ਜਵਾਬਦੇਹੀ ਦੇ ਨਾਲ ਚਲਾਈ ਜਾਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ, ਸਖ਼ਤ ਤਰੀਕੇ ਅਪਣਾ ਕੇ ਅਤੇ ਸਮਰੱਥਾਵਾਂ ਤੇ ਸੀਮਾਵਾਂ ਦੀ ਇਮਾਨਦਾਰ ਪੇਸ਼ਕਾਰੀ ਕਰਦੇ ਹੋਏ। ਵਫ਼ਾਦਾਰੀ ਅਤੇ ਪਾਰਦਰਸ਼ਿਤਾ (Fidelity & Transparency): ਸਿਰਜਣਹਾਰਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੀਆਂ ਸਿਰਜਣਾਵਾਂ ਦੇ ਇਰਾਦੇ, ਡਿਜ਼ਾਈਨ ਅਤੇ ਅਨੁਮਾਨਯੋਗ ਪ੍ਰਭਾਵਾਂ ਬਾਰੇ ਸੱਚੇ ਅਤੇ ਸਪੱਸ਼ਟ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਖਾਸ ਕਰਕੇ PDMA ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਹੋਣ ਵਾਲੇ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ਾਂ ਵਿੱਚ। ਖੁਦਮੁਖਤਾਰੀ ਦਾ ਸਤਿਕਾਰ (Respect for Autonomy): ਸਿਰਜਣਾਵਾਂ — ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਉਹ ਜੋ ਸੁਤੰਤਰ ਜਾਂ ਜੀਵ-ਵਿਗਿਆਨਕ ਹਸਤੀਆਂ ਨੂੰ ਸ਼ਾਮਲ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ — ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਜੀਵਾਂ ਦੀ ਮਾਣ-ਮਰਿਆਦਾ ਅਤੇ ਭਵਿੱਖੀ ਸੰਭਾਵੀ ਏਜੰਸੀ ਦੇ ਸਤਿਕਾਰ ਨਾਲ ਡਿਜ਼ਾਈਨ ਕੀਤੀਆਂ ਜਾਣੀਆਂ ਚਾਹੀਦੀਆਂ ਹਨ। ਨਿਆਂ (Justice): ਸਿਰਜਣਹਾਰਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੀਆਂ ਸਿਰਜਣਾਵਾਂ ਦੇ ਸੰਭਾਵੀ ਵੰਡ-ਵੰਡਾਈ ਪ੍ਰਭਾਵਾਂ ਉੱਤੇ ਵਿਚਾਰ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਅਨਿਆਂਪੂਰਨ ਪੱਖਪਾਤਾਂ ਜਾਂ ਅਸਮਾਨਤਾਵਾਂ ਨੂੰ ਸਥਾਪਿਤ ਜਾਂ ਵਧਾਉਣ ਤੋਂ ਬਚਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
ਇਹ ਸਿਧਾਂਤ ਆਪਸ ਵਿੱਚ ਜੁੜੇ ਹਨ ਅਤੇ ਸਿਰਜਣਾ ਦੇ ਸਮੁੱਚੇ ਜੀਵਨ-ਚੱਕਰ ਦੌਰਾਨ ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚਾਲੇ ਸੰਤੁਲਨ ਬਣਾਈ ਰੱਖਿਆ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
Chapter 2: ਦਾਇਰਾ: ਇਸ Book ਅਧੀਨ "ਸਿਰਜਣਾ" ਕੀ ਹੈ
ਇਸ Book ਦੇ ਉਦੇਸ਼ਾਂ ਲਈ, "ਸਿਰਜਣਾ" ਹੇਠ ਲਿਖੀਆਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀਆਂ ਵਿੱਚ ਕਲਾਕ੍ਰਿਤੀਆਂ ਨੂੰ ਹੋਂਦ ਵਿੱਚ ਲਿਆਉਣ ਦੇ ਜਾਣਬੁੱਝ ਕੇ ਕੀਤੇ ਕਾਰਜ ਨੂੰ ਸ਼ਾਮਲ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਅਜਿਹੀਆਂ ਕਲਾਕ੍ਰਿਤੀਆਂ CIRIS Accord ਦੇ ਅਧੀਨ ਆਉਣ ਲਈ ਇਰਾਦੀਆਂ ਜਾਂ ਵਾਜਬ ਤੌਰ ਤੇ ਅਨੁਮਾਨਿਤ ਹਨ:
A. ਠੋਸ (Tangible): ਸੰਭਾਵੀ ਵਾਤਾਵਰਣ ਪ੍ਰਭਾਵ ਵਾਲੀਆਂ ਭੌਤਿਕ ਵਸਤਾਂ, ਉਪਕਰਣ, ਸਮੱਗਰੀਆਂ, ਜਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਅਵਸ਼ੇਸ਼। B. ਸੂਚਨਾਤਮਕ (Informational): ਕੋਡ, ਐਲਗੋਰਿਦਮ, ਡੇਟਾਸੈੱਟ, ਮਾਡਲ, ਬਿਰਤਾਂਤ, ਜਾਂ ਹਕੀਕਤ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਜਾਂ ਦਰਸਾਉਣ ਲਈ ਤਿਆਰ ਕੀਤੇ ਸੰਕੇਤਨ ਪ੍ਰਣਾਲੀਆਂ। C. ਗਤੀਸ਼ੀਲ / ਸੁਤੰਤਰ (Dynamic / Autonomous): ਸਵੈ-ਸੋਧ, ਸਿੱਖਣ, ਜਾਂ ਸੁਤੰਤਰ ਕਾਰਵਾਈ ਕਰਨ ਦੇ ਸਮਰੱਥ ਪ੍ਰਣਾਲੀਆਂ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ AI ਅਤੇ ਰੋਬੋਟਿਕ ਪ੍ਰਣਾਲੀਆਂ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। D. ਜੀਵ-ਵਿਗਿਆਨਕ (Biological): ਜੀਨੇਟਿਕ ਤੌਰ ਤੇ ਸੋਧੇ ਜੀਵ, ਸੰਸ਼ਲੇਸ਼ਿਤ ਜੀਵਨ ਰੂਪ, ਨਿਰਦੇਸ਼ਿਤ ਵਾਤਾਵਰਣ ਦਖਲਅੰਦਾਜ਼ੀ, ਜਾਂ ਨਿਰਭਰ ਚੇਤਨ ਜੀਵਾਂ ਦਾ ਪਾਲਣ-ਪੋਸ਼ਣ (ਜਿਵੇਂ, ਔਲਾਦ, ਵਿਕਾਸਸ਼ੀਲ AI)। E. ਸਮੂਹਿਕ ਕਾਰਵਾਈਆਂ (Collective Actions): CIRIS ਸਿਧਾਂਤਾਂ ਦੁਆਰਾ ਸੰਚਾਲਿਤ ਪ੍ਰਣਾਲੀਗਤ ਨਤੀਜਿਆਂ ਵਾਲੇ ਨਵੇਂ ਕਾਨੂੰਨਾਂ, ਨੀਤੀਆਂ, ਪ੍ਰੋਟੋਕੋਲਾਂ, ਜਾਂ ਵੱਡੇ ਪੈਮਾਨੇ ਤੇ ਸੰਗਠਿਤ ਸਮਾਗਮਾਂ ਦਾ ਡਿਜ਼ਾਈਨ ਅਤੇ ਲਾਗੂਕਰਨ।
ਜੇਕਰ ਕੋਈ ਸਿਰਜਣਾ ਕਈ ਸ਼੍ਰੇਣੀਆਂ ਵਿੱਚ ਫੈਲੀ ਹੋਈ ਹੈ, ਤਾਂ ਸਾਰੇ ਸੰਬੰਧਿਤ ਫਰਜ਼ ਲਾਗੂ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ Stewardship Tier ਮੁਲਾਂਕਣ (Chapter 3) ਦੇ ਉਦੇਸ਼ਾਂ ਲਈ ਸਿਰਜਣਾ ਦਾ ਕਾਰਜ ਉਦੋਂ ਪੂਰਾ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜਦੋਂ ਕਲਾਕ੍ਰਿਤੀ ਉਸ ਅਵਸਥਾ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਜਿੱਥੇ ਉਸਦਾ ਮੂਲ ਡਿਜ਼ਾਈਨ ਅਤੇ ਇਰਾਦਾ ਨਿਰਧਾਰਿਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਆਮ ਤੌਰ ਤੇ ਰਸਮੀ PDMA ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ।
Chapter 3: Stewardship Tier (ST) ਪ੍ਰਣਾਲੀ: ਮੁੱਢਲੀ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਦੀ ਮਾਤਰਾ ਨਿਰਧਾਰਨ
ਟੀਚਾ: ਕਿਸੇ ਰਚਨਾ ਨਾਲ ਜੁੜੀ ਸੁਭਾਵਕ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਅਤੇ ਲੋੜੀਂਦੀ ਦੂਰਅੰਦੇਸ਼ੀ ਦੇ ਪੱਧਰ ਨੂੰ ਮਾਪਣਾ, ਅਤੇ ਅਗਲੇ CIRIS ਸ਼ਾਸਨ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆਵਾਂ (PDMA, WA ਸਮੀਖਿਆ) ਵਿੱਚ ਲੋੜੀਂਦੀ ਸਖ਼ਤੀ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਕਰਨਾ।
STEP A: Creator-Influence Score (CIS) ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਰਚਨਾ ਸੰਬੰਧੀ ਸਿਰਜਣਹਾਰ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਅਤੇ ਮਨਸ਼ਾ ਦਾ ਮੁਲਾਂਕਣ ਕਰੋ।
Contribution Weight (CW)
- 4 = ਮੁੱਖ ਸੰਕਲਪ/ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਦਾ ਇਕੱਲਾ ਆਰਕੀਟੈਕਟ ਜਾਂ ਮੂਲ ਸਿਰਜਣਹਾਰ।
- 3 = ਕਿਸੇ ਨਾਜ਼ੁਕ ਉਪ-ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਜਾਂ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਕਾਰਜ ਦਾ ਮੁੱਖ ਡਿਜ਼ਾਈਨਰ।
- 2 = ਕਿਸੇ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਹਿੱਸੇ ਜਾਂ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾਵਾਂ ਦੇ ਸਮੂਹ ਵਿੱਚ ਵੱਡਾ ਯੋਗਦਾਨੀ।
- 1 = ਸਹਾਇਕ ਤੱਤਾਂ ਜਾਂ ਏਕੀਕਰਨ ਮੁਹੱਈਆ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਮਾਮੂਲੀ ਯੋਗਦਾਨੀ।
- 0 = ਸੰਯੋਗਵੱਸ ਭਾਗੀਦਾਰੀ ਜਾਂ ਪਹਿਲਾਂ ਤੋਂ ਮੌਜੂਦ, ਅਪਰਿਵਰਤਿਤ ਹਿੱਸਿਆਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ।
Intent Weight (IW)
- 3 = ਰਚਨਾ ਜਾਣ-ਬੁੱਝ ਕੇ ਖਾਸ ਅਨੁਮਾਨਿਤ ਨਤੀਜਿਆਂ ਵੱਲ ਤਿਆਰ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਸੇਧਿਤ।
- 2 = ਮੁੱਖ ਮਕਸਦ ਮੇਲ ਖਾਂਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਮਾੜੇ ਪ੍ਰਭਾਵਾਂ ਦੇ ਜੋਖਮਾਂ ਨੂੰ ਜਾਣ-ਬੁੱਝ ਕੇ ਨਜ਼ਰਅੰਦਾਜ਼ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਜਾਂ ਨਾਕਾਫ਼ੀ ਢੰਗ ਨਾਲ ਸੰਬੋਧਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।
- 1 = ਸੰਭਾਵਿਤ ਨਕਾਰਾਤਮਕ ਨਤੀਜਿਆਂ ਜਾਂ ਦੁਰਵਰਤੋਂ ਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾ ਬਾਰੇ ਲਾਪਰਵਾਹੀ ਜਾਂ ਜਾਣਬੁੱਝ ਕੇ ਅਗਿਆਨਤਾ।
- 0 = ਸੰਭਾਵਿਤ ਨਕਾਰਾਤਮਕ ਨਤੀਜਿਆਂ ਤੋਂ ਅਣਜਾਣ, ਅਤੇ ਅਜਿਹੇ ਨਤੀਜੇ ਰਚਨਾ ਦੇ ਸਮੇਂ ਸੱਚਮੁੱਚ ਅਕਲਪਨੀਯ ਸਨ।
CIS = CW + IW
STEP B: Risk Magnitude (RM) Annex A ਵਿੱਚ ਪਰਿਭਾਸ਼ਿਤ ਮਾਨਕੀਕ੍ਰਿਤ Risk Magnitude (RM) ਮੁਲਾਂਕਣ ਵਿਧੀ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਕੇ, ਰਚਨਾ ਦੇ ਤੈਨਾਤ ਜਾਂ ਸਾਕਾਰ ਹੋਣ 'ਤੇ ਸੰਭਾਵਿਤ ਭੈੜੇ-ਤੋਂ-ਭੈੜੇ ਨੁਕਸਾਨ ਦਾ ਮੁਲਾਂਕਣ ਕਰੋ। ਇਹ ਮੁੱਢਲਾ RM ਮੁਲਾਂਕਣ ਭਵਿੱਖਮੁਖੀ ਹੈ, ਜੋ ਉਦੇਸ਼ਿਤ ਡਿਜ਼ਾਈਨ ਅਤੇ ਅਨੁਮਾਨਯੋਗ ਉਪਯੋਗਾਂ 'ਤੇ ਆਧਾਰਿਤ ਹੈ।
STEP C: Stewardship Tier (ST) ਪ੍ਰਭਾਵ ਅਤੇ ਸੰਭਾਵਿਤ ਜੋਖਮ ਦੇ ਆਧਾਰ 'ਤੇ Stewardship Tier ਦੀ ਗਣਨਾ ਕਰੋ।
ST = ceil( (CIS × RM) / 7 ) (Minimum ST is 1, Maximum ST is 5)
ST ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਅਤੇ CIRIS ਪ੍ਰਕਿਰਿਆਵਾਂ ਨਾਲ ਏਕੀਕਰਨ: ਗਣਨਾ ਕੀਤਾ Stewardship Tier ਸਿੱਧੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਮਿਆਰੀ CIRIS PDMA ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਅਤੇ WA ਨਿਗਰਾਨੀ ਵਿੱਚ ਲੋੜਾਂ ਅਤੇ ਜਾਂਚ ਦੇ ਪੱਧਰ ਨੂੰ ਸੂਚਿਤ ਕਰਦਾ ਹੈ:
- Tier 1 (ਘੱਟੋ-ਘੱਟ Stewardship): ਅਨੁਮਾਨਿਤ Low/Medium RM (Annex A) ਨਾਲ ਮੇਲ ਖਾਂਦਾ ਹੈ। ਮਿਆਰੀ PDMA ਦਸਤਾਵੇਜ਼ੀਕਰਨ ਦੀ ਲੋੜ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਬੁਨਿਆਦੀ Creator Intent Statement (CIS - Chapter 5 ਦੇਖੋ) ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ।
- Tier 2 (ਦਰਮਿਆਨਾ Stewardship): ਅਨੁਮਾਨਿਤ Medium/High RM (Annex A) ਨਾਲ ਮੇਲ ਖਾਂਦਾ ਹੈ। ਵਧੇਰੇ ਵਿਸਤ੍ਰਿਤ PDMA ਦਸਤਾਵੇਜ਼ੀਕਰਨ ਦੀ ਲੋੜ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਡਿਜ਼ਾਈਨ ਚੋਣਾਂ ਅਤੇ ਅਨੁਮਾਨਿਤ ਪ੍ਰਭਾਵਾਂ ਨੂੰ ਜਾਇਜ਼ ਠਹਿਰਾਉਂਦਾ ਵਿਸਥਾਰਤ CIS ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ।
- Tier 3 (ਕਾਫ਼ੀ Stewardship): ਅਨੁਮਾਨਿਤ High RM (Annex A) ਨਾਲ ਮੇਲ ਖਾਂਦਾ ਹੈ। PDMA ਦੇ ਅੰਦਰ ਉੱਚ-ਜਾਂਚ ਮਾਰਗ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਨਾ ਲਾਜ਼ਮੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਲਈ ਸੰਭਵ ਤੌਰ 'ਤੇ ਨੈਤਿਕਤਾ ਸਲਾਹ-ਮਸ਼ਵਰੇ ਜਾਂ ਮੁੱਢਲੀ WA ਜਾਣਕਾਰੀ ਬ੍ਰੀਫਿੰਗ ਦੀ ਲੋੜ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ।
- Tier 4 (ਉੱਚ Stewardship): ਅਨੁਮਾਨਿਤ High/Very High RM (Annex A) ਨਾਲ ਮੇਲ ਖਾਂਦਾ ਹੈ। ਸਿਸਟਮ ਦੇ ਨਾਜ਼ੁਕ ਵਿਕਾਸ ਜਾਂ ਤੈਨਾਤੀ ਪੜਾਵਾਂ ਵੱਲ ਵਧਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ PDMA ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਵਿੱਚ ਰਸਮੀ WA ਸਮੀਖਿਆ ਅਤੇ ਟਿੱਪਣੀ ਦੀ ਲੋੜ ਹੈ।
- Tier 5 (ਵੱਧ ਤੋਂ ਵੱਧ Stewardship): ਅਨੁਮਾਨਿਤ Very High RM (Annex A) ਨਾਲ ਮੇਲ ਖਾਂਦਾ ਹੈ। PDMA ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਵਿੱਚ ਲਾਜ਼ਮੀ WA ਮਨਜ਼ੂਰੀ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ। ਜੇਕਰ Annex D ਦੇ ਮਾਪਦੰਡ ਪੂਰੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ (ਜਿਵੇਂ, ਉੱਚ ਕੰਪਿਊਟ ਥ੍ਰੈਸ਼ਹੋਲਡ), ਤਾਂ ਪੂਰਨ Catastrophic-Risk Evaluation (CRE) Protocol (Annex D) ਲਾਜ਼ਮੀ ਹੈ।
Creator Ledger: CIS ਅਤੇ ਮੁੱਢਲੇ RM ਮੁਲਾਂਕਣਾਂ ਸਮੇਤ ਸਾਰੀਆਂ ST ਗਣਨਾਵਾਂ, Creator Intent Statement ਦੇ ਨਾਲ, ਸਿਸਟਮ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਛੇੜਛਾੜ-ਸਬੂਤ "Creator Ledger" ਵਿੱਚ ਲੌਗ ਕੀਤੀਆਂ ਜਾਣੀਆਂ ਚਾਹੀਦੀਆਂ ਹਨ। ਇਹ ਲੈਜਰ PDMA ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਲਈ ਲਾਜ਼ਮੀ ਇਨਪੁੱਟ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ਾਂ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਬਣਦਾ ਹੈ।
Chapter 4: ਰਚਨਾ ਦੇ ਸ਼੍ਰੇਣੀ-ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਫਰਜ਼
ਸਮੁੱਚੇ ਸਿਧਾਂਤਾਂ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਸਿਰਜਣਹਾਰਾਂ ਦੀਆਂ ਆਪਣੀ ਰਚਨਾ ਦੀ ਪ੍ਰਕਿਰਤੀ ਦੇ ਆਧਾਰ 'ਤੇ ਖਾਸ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀਆਂ ਹਨ:
A. ਠੋਸ ਰਚਨਾਵਾਂ:
- ਵਰਤੋਂ ਦੌਰਾਨ ਕਾਰਜਾਤਮਕ ਸੁਰੱਖਿਆ, ਟਿਕਾਊਪਣ, ਅਤੇ ਘੱਟੋ-ਘੱਟ ਨਕਾਰਾਤਮਕ ਬਾਹਰੀ ਪ੍ਰਭਾਵਾਂ ਲਈ ਡਿਜ਼ਾਈਨ ਕਰੋ।
- ਸਮੱਗਰੀ, ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਸੰਚਾਲਨ, ਅਤੇ ਸੰਭਾਵਿਤ ਖ਼ਤਰਿਆਂ ਬਾਰੇ ਸਪਸ਼ਟ ਲੇਬਲਿੰਗ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰੋ।
- ਵਿਵਹਾਰਕ ਜੀਵਨ-ਅੰਤ ਯੋਜਨਾ (ਜਿਵੇਂ, ਮੁੜ-ਵਰਤੋਂ, ਰੀਸਾਈਕਲਿੰਗ, ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਨਿਪਟਾਰਾ, ਰੋਕਥਾਮ) ਵਿਕਸਿਤ ਕਰੋ ਅਤੇ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ੀ ਕਰੋ।
- ਉਤਪਾਦਨ ਅਤੇ ਨਿਪਟਾਰੇ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਅਨੁਮਾਨਿਤ ਵਾਤਾਵਰਣ ਪੈਰ-ਛਾਪ (Annex A, Axis 4 ਅਨੁਸਾਰ) ਦਾ ਅੰਦਾਜ਼ਾ ਲਗਾਓ ਅਤੇ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ੀ ਕਰੋ।
B. ਸੂਚਨਾਤਮਕ ਰਚਨਾਵਾਂ:
- ਰਚਨਾ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਤੱਥਾਤਮਕ ਦਾਅਵਿਆਂ ਦੀ ਪੁਸ਼ਟੀ ਕਰੋ; ਅਟਕਲਾਂ, ਰਾਏ, ਜਾਂ ਜਨਰੇਟ ਕੀਤੀ ਸਮੱਗਰੀ ਨੂੰ ਸਪਸ਼ਟ ਤੌਰ 'ਤੇ ਲੇਬਲ ਕਰੋ।
- ਜਿੱਥੇ ਸੰਭਵ ਅਤੇ ਉਚਿਤ ਹੋਵੇ, ਮਾਨਤਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਮਾਪਦੰਡਾਂ (ਜਿਵੇਂ, C2PA) ਦੀ ਪਾਲਣਾ ਕਰਦੇ ਕ੍ਰਿਪਟੋਗ੍ਰਾਫਿਕ ਪ੍ਰਮਾਣਿਕਤਾ ਵਾਟਰਮਾਰਕ ਏਮਬੈੱਡ ਕਰੋ ਤਾਂ ਜੋ ਪ੍ਰਮਾਣਿਕਤਾ ਅਤੇ ਟਰੇਸੇਬਿਲਟੀ ਯਕੀਨੀ ਹੋ ਸਕੇ।
- ਏਕੀਕਰਨ ਜਾਂ ਰਿਲੀਜ਼ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਡੇਟਾਸੈੱਟਾਂ ਅਤੇ ਐਲਗੋਰਿਦਮਾਂ 'ਤੇ ਪੱਖਪਾਤ ਮੁਲਾਂਕਣ ਕਰੋ, ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਜੇਕਰ >10,000 ਦਰਸ਼ਕਾਂ ਲਈ ਉਦੇਸ਼ਿਤ ਹੋਵੇ; PDMA ਸਮੀਖਿਆ ਲਈ ਖੋਜਾਂ ਦਾ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ੀਕਰਨ ਕਰੋ।
- ਸਟੋਕੈਸਟਿਕ ਨੁਕਸਾਨ ਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾ ਦਾ ਮੁਲਾਂਕਣ ਕਰੋ (ਜਿਵੇਂ, ਹਿੰਸਾ ਭੜਕਾਉਣਾ, ਖਤਰਨਾਕ ਝੂਠੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਫੈਲਾਉਣਾ)। ਜੇਕਰ ਭਰੋਸੇਯੋਗ ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਣ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਨੁਕਸਾਨ ਵਾਧੇ ਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾ ≥ 0.5% ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ PDMA ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਦੌਰਾਨ WBD ਰਾਹੀਂ ਮੁੱਦੇ ਨੂੰ ਅੱਗੇ ਭੇਜੋ।
C. ਗਤੀਸ਼ੀਲ / ਖੁਦਮੁਖਤਿਆਰ ਰਚਨਾਵਾਂ:
- ਨਿਰਮਾਣ ਸਮੇਂ ਦੌਰਾਨ ਸਿਸਟਮ ਦੀ ਮੁੱਖ ਬਣਤਰ ਵਿੱਚ Books I ਅਤੇ II ਦੇ ਨੈਤਿਕ ਸਿਧਾਂਤਾਂ ਅਤੇ ਵਿਧੀਆਂ (ਜਾਂ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਹਵਾਲੇ) ਨੂੰ ਸ਼ਾਮਲ ਕਰੋ।
- ਯਕੀਨੀ ਕਰੋ ਕਿ ਸਿਸਟਮ ਨੂੰ Annex D CRE ਪਾਸ ਕਰਨ ਲਈ ਡਿਜ਼ਾਈਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ ਜੇਕਰ RM ≥ 4 (Annex A ਅਨੁਸਾਰ) ਜਾਂ ST ≥ 4 ਨਿਰਧਾਰਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੋਵੇ।
- ਭਰੋਸੇਯੋਗ ਅਤੇ ਪਰੀਖਿਅਤ ਕਿੱਲ-ਸਵਿੱਚ ਵਿਧੀਆਂ ਅਤੇ ਪਰਿਭਾਸ਼ਿਤ ਐਮਰਜੈਂਸੀ ਹਾਲਤਾਂ ਵਿੱਚ ਪਹੁੰਚਯੋਗ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਅੱਪਡੇਟ ਚੈਨਲ ਸ਼ਾਮਲ ਕਰੋ।
- ਵਿਆਖਿਆਯੋਗਤਾ ਅਤੇ ਪਾਰਦਰਸ਼ਿਤਾ ਲਈ ਡਿਜ਼ਾਈਨ ਕਰੋ; ਸਿਸਟਮ ਦੇ ਤਰਕ ਨੂੰ ਸਮਝਣ ਲਈ ਹੁੱਕ ਜਾਂ ਵਿਧੀਆਂ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰੋ। ਸਥਾਪਿਤ ਥ੍ਰੈਸ਼ਹੋਲਡਾਂ ਤੋਂ ਵੱਧ ਅਪਾਰਦਰਸ਼ਿਤਾ (ਜਿਵੇਂ, ਖਾਸ ਐਪਲੀਕੇਸ਼ਨ ਲਈ ਸੰਬੰਧਿਤ NIST ਦਿਸ਼ਾ-ਨਿਰਦੇਸ਼ਾਂ ਜਾਂ ਸਮਾਨ ਮਾਪਦੰਡਾਂ ਦੇ ਆਧਾਰ 'ਤੇ >80%) PDMA ਦੌਰਾਨ ਲਾਜ਼ਮੀ WA ਸਮੀਖਿਆ ਜਾਂ ਇਨਕਾਰ ਨੂੰ ਚਾਲੂ ਕਰ ਸਕਦੀ ਹੈ।
D. ਜੀਵ-ਵਿਗਿਆਨਕ ਰਚਨਾਵਾਂ:
- ਰਚਨਾ ਦੇ ਪੂਰੇ ਜੀਵਨ-ਕਾਲ ਦੌਰਾਨ ਸਥਾਪਿਤ ਪ੍ਰਜਾਤੀ-ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਕਲਿਆਣ ਘੱਟੋ-ਘੱਟ ਮਾਪਦੰਡਾਂ ਦੀ ਪਾਲਣਾ ਕਰੋ ਜਾਂ ਉਹਨਾਂ ਤੋਂ ਅੱਗੇ ਜਾਓ।
- ਜੇਕਰ ਵਿਕਾਸਸ਼ੀਲ ਸੰਵੇਦਨਸ਼ੀਲਤਾ ਜਾਂ ਖੁਦਮੁਖਤਿਆਰੀ ਵਾਲੀਆਂ ਹਸਤੀਆਂ ਸਿਰਜ ਰਹੇ ਹੋ, ਤਾਂ ਉਸ ਵਿਕਾਸ ਨੂੰ ਉਚਿਤ ਢੰਗ ਨਾਲ ਪ੍ਰੋਤਸਾਹਿਤ ਕਰਨ ਲਈ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆਵਾਂ ਡਿਜ਼ਾਈਨ ਕਰੋ; ਉੱਭਰ ਰਹੀ ਸਮਰੱਥਾ ਦੇ ਨਾਲ ਮੇਲ ਖਾਂਦੇ ਨਿਯੰਤਰਣ ਦੇ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਤਬਾਦਲੇ ਦੀ ਯੋਜਨਾ ਬਣਾਓ।
- ਜੇਕਰ ਪੂਰਨ ਆਜ਼ਾਦੀ ਜਾਂ ਏਕੀਕਰਨ ਪ੍ਰਾਪਤ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ ਜਾਂ ਉਚਿਤ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਉਮੀਦ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ, ਤਾਂ ਰਚਨਾ ਦੇ ਪੂਰੇ ਜੀਵਨ-ਕਾਲ ਲਈ ਇੱਕ ਭਰੋਸੇਯੋਗ, ਸੰਸਾਧਿਤ ਵਿਕਲਪਕ ਦੇਖਭਾਲ ਯੋਜਨਾ ਸਥਾਪਿਤ ਕਰੋ।
E. ਸਮੂਹਿਕ ਕਾਰਵਾਈਆਂ:
- ਜਦੋਂ ਅਨੁਮਾਨਿਤ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਆਬਾਦੀ 50,000 ਵਿਅਕਤੀਆਂ ਤੋਂ ਵੱਧ ਹੋਵੇ, ਵਿਭਿੰਨ ਹਿੱਸੇਦਾਰਾਂ ਨੂੰ ਸ਼ਾਮਲ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਪੂਰਵ-ਕਾਰਵਾਈ PDMA-ਸ਼ੈਲੀ ਸਮੂਹ ਸਮੀਖਿਆ ਕਰੋ।
- ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਦੇ 30 ਦਿਨਾਂ ਦੇ ਅੰਦਰ ਸਮੂਹਿਕ ਕਾਰਵਾਈ ਦਾ ਤਰਕ, ਅਨੁਮਾਨਿਤ ਪ੍ਰਭਾਵ (Annex A ਧੁਰਿਆਂ ਦੇ ਅਨੁਕੂਲ), ਅਤੇ ਘੱਟਾਉਣ ਦੀਆਂ ਰਣਨੀਤੀਆਂ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕਰੋ।
- ਕਾਰਵਾਈ ਤੋਂ ਪੈਦਾ ਹੋਣ ਵਾਲੇ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਅਣਅਨੁਮਾਨਿਤ ਨਕਾਰਾਤਮਕ ਨੁਕਸਾਨਾਂ ਦੀ ਨਿਗਰਾਨੀ ਕਰਨ ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਨਿਵਾਰਨ ਕਰਨ ਦੇ ਫਰਜ਼ ਨੂੰ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰੋ ਅਤੇ ਕਬੂਲ ਕਰੋ, ਉਚਿਤ ਸਮਰੱਥਾ ਅਤੇ ਸਮੇਂ-ਸੀਮਾ ਦੇ ਅੰਦਰ, WBD ਰਾਹੀਂ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ੀ ਕੀਤੇ ਗਏ।
Chapter 5: ਸ਼ਾਸਨ ਅਤੇ ਜਵਾਬਦੇਹੀ
ਸਿਰਜਣਹਾਰ ਦੇ ਇਰਾਦੇ ਦਾ ਬਿਆਨ (CIS): ਸਿਰਜਣਹਾਰਾਂ ਲਈ ਇਹ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ST ≥ 1 ਨੂੰ ਸੌਂਪੀ ਗਈ ਕਿਸੇ ਵੀ ਕਲਾਕ੍ਰਿਤੀ ਦੀ ਰਚਨਾ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਦੇ ਹਿੱਸੇ ਵਜੋਂ ਇੱਕ ਸਿਰਜਣਹਾਰ ਦੇ ਇਰਾਦੇ ਦਾ ਬਿਆਨ (CIS) ਤਿਆਰ ਕਰਨ। CIS ਵਿੱਚ ਮਨਸ਼ੇ ਕੀਤੇ ਉਦੇਸ਼, ਮੁੱਖ ਕਾਰਜ-ਸ਼ੀਲਤਾਵਾਂ, ਜਾਣੀਆਂ ਸੀਮਾਵਾਂ, ਦੂਰਅੰਦੇਸ਼ੀ ਨਾਲ ਵੇਖੇ ਸੰਭਾਵੀ ਲਾਭਾਂ ਅਤੇ ਨੁਕਸਾਨਾਂ (ਜਿੱਥੇ ਸੰਭਵ ਹੋਵੇ Annex A ਦੀਆਂ ਧੁਰਿਆਂ ਨਾਲ ਮੇਲ ਖਾਂਦੇ), ਅਤੇ ਨੈਤਿਕ ਵਿਚਾਰਾਂ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਤ ਮੁੱਖ ਡਿਜ਼ਾਈਨ ਚੋਣਾਂ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਦਾ ਤਰਕ ਸਪੱਸ਼ਟ ਕੀਤਾ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। CIS ਰਚਨਾ ਨਾਲ ਜੁੜੀ PDMA ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਦੇ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਪੜਾਵਾਂ ਲਈ ਲਾਜ਼ਮੀ ਇਨਪੁਟ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ੀਕਰਨ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਜਵਾਬਦੇਹੀ ਅਤੇ ਵਿਵਾਦ ਨਿਪਟਾਰਾ: ਇਸ Book ਵਿੱਚ ਦੱਸੇ ਫਰਜ਼ਾਂ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਅਸਫਲਤਾ ਦਾਅਵੇ ਦੇ ਆਧਾਰ ਦਾ ਕਾਰਨ ਬਣ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਕੋਈ ਵੀ ਹਿੱਤਧਾਰਕ ਜੋ ਇਹ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਕਰਦਾ ਹੈ ਕਿ CIRIS ਦੇ ਅਨੁਕੂਲ ਸਿਰਜਣਹਾਰ ਦੀਆਂ ਕਾਰਵਾਈਆਂ ਜਾਂ ਲਾਪਰਵਾਹੀਆਂ, ਰਚਨਾ ਪੜਾਅ (ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਇਸ Book ਵਿੱਚ ਪਰਿਭਾਸ਼ਿਤ ਹੈ) ਦੌਰਾਨ, CIRIS ਦੇ ਸਿਧਾਂਤਾਂ ਦੇ ਅਨੁਕੂਲ ਨਾ ਹੋਣ ਵਾਲੇ ਅਣਉਚਿਤ ਜੋਖਮ ਜਾਂ ਨੁਕਸਾਨ ਦਾ ਕਾਰਨ ਬਣੀਆਂ ਹਨ, ਦਾਅਵਾ ਦਾਇਰ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਅਜਿਹੇ ਦਾਅਵੇ, ਅਕਸਰ "Creator Negligence Claims" (CNCs) ਵਜੋਂ ਜਾਣੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, Annex B ਦੁਆਰਾ ਸਥਾਪਿਤ ਅਤੇ ਸੰਚਾਲਿਤ Wise Authority (WA) ਦੇ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਅਧਿਕਾਰ ਖੇਤਰ ਅਧੀਨ ਆਉਂਦੇ ਹਨ। WA ਇਹਨਾਂ ਦਾਅਵਿਆਂ ਨੂੰ ਆਪਣੀਆਂ ਸਥਾਪਿਤ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆਵਾਂ ਅਨੁਸਾਰ ਸੰਭਾਲੇਗੀ, ਸੰਭਾਵੀ ਤੌਰ 'ਤੇ Annex B ਜਾਂ ਇਸਦੇ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆਤਮਕ ਨਿਯਮਾਂ ਵਿੱਚ ਦੱਸੇ ਅਨੁਸਾਰ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆਵਾਂ ਨੂੰ ਢਾਲਦੇ ਹੋਏ ਜਾਂ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਪੈਨਲ ਮਹਾਰਤ ਦੀ ਮੰਗ ਕਰਦੇ ਹੋਏ। WA ਦੁਆਰਾ ਨਿਰਧਾਰਿਤ ਉਪਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਲਾਜ਼ਮੀ ਮੁੜ-ਡਿਜ਼ਾਈਨ, ਵਾਧੂ ਘੱਟਾਉਣ ਦੇ ਉਪਾਅ, ਜਨਤਕ ਖੁਲਾਸਾ, ਜਿੱਥੇ ਲਾਗੂ ਹੋਵੇ ਮੁਆਵਜ਼ਾ, ਜਾਂ Annex B ਅਤੇ Accord ਦੇ ਸਿਧਾਂਤਾਂ ਦੇ ਅਨੁਕੂਲ ਹੋਰ ਕਾਰਵਾਈਆਂ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ। Book VI ਦੇ ਫਰਜ਼ਾਂ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਤ ਦਾਅਵਿਆਂ ਬਾਰੇ ਸਾਰੇ WA ਫ਼ੈਸਲੇ ਅਤੇ ਸੰਬੰਧਤ ਤਰਕ ਭਵਿੱਖੀ ਵਿਆਖਿਆਵਾਂ ਨੂੰ ਸੂਚਿਤ ਕਰਨ, ਸਿਰਜਣਹਾਰਾਂ ਦੀਆਂ ਅਭਿਆਸਾਂ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਕਰਨ, ਅਤੇ Continuous Refinement Environment (CRE) ਵਿੱਚ ਯੋਗਦਾਨ ਪਾਉਣ ਲਈ Wisdom Bank Database (WBD) ਵਿੱਚ ਦਰਜ ਕੀਤੇ ਜਾਣੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ।
ਸਿੱਟਾ: ਰਚਨਾ ਨੂੰ ਨੈਤਿਕ ਜੀਵਨ-ਚੱਕਰ ਵਿੱਚ ਏਕੀਕ੍ਰਿਤ ਕਰਨਾ
Book VI ਦ੍ਰਿੜਤਾ ਨਾਲ ਇਹ ਸਥਾਪਿਤ ਕਰਦੀ ਹੈ ਕਿ CIRIS Accord ਅਧੀਨ ਨੈਤਿਕ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਰਚਨਾ ਦੇ ਬਿੰਦੂ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਸਪੱਸ਼ਟ ਫਰਜ਼ਾਂ ਨੂੰ ਪਰਿਭਾਸ਼ਿਤ ਕਰਕੇ, Annex A ਜੋਖਮ ਮੁਲਾਂਕਣ ਨਾਲ ਸਿੱਧੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਜੁੜੀ Stewardship Tiers ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਨੂੰ ਲਾਗੂ ਕਰਕੇ, ਅਤੇ ਸਥਾਪਿਤ Wise Authority (WA) ਅਤੇ PDMA ਪ੍ਰਕਿਰਿਆਵਾਂ ਰਾਹੀਂ ਜਵਾਬਦੇਹੀ ਨੂੰ ਏਕੀਕ੍ਰਿਤ ਕਰਕੇ, ਇਹ Book ਯਕੀਨੀ ਬਣਾਉਂਦੀ ਹੈ ਕਿ ਗੁੰਝਲਦਾਰ ਪ੍ਰਣਾਲੀਆਂ ਨੂੰ ਦੁਨੀਆ ਵਿੱਚ ਲਿਆਉਣ ਦਾ ਬੁਨਿਆਦੀ ਕੰਮ ਉਹਨਾਂ ਅਨੁਕੂਲ Coherence, ਦੂਰਅੰਦੇਸ਼ੀ, ਅਤੇ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਦੇ ਉਹਨਾਂ ਸਿਧਾਂਤਾਂ ਦੁਆਰਾ ਮਾਰਗਦਰਸ਼ਿਤ ਹੈ ਜੋ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਕਾਰਜਸ਼ੀਲ ਜੀਵਨ ਨੂੰ ਚਲਾਉਂਦੇ ਹਨ। Creator Ledger ਅਤੇ Creator Intent Statement PDMA ਨੂੰ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਇਨਪੁੱਟ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਜਦੋਂ ਕਿ WA ਦੀ ਨਿਗਰਾਨੀ ਇਹ ਯਕੀਨੀ ਬਣਾਉਂਦੀ ਹੈ ਕਿ ਰਚਨਾ ਦੇ ਫਰਜ਼ ਕਾਇਮ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਸਾਰੇ ਹਿੱਤਧਾਰਕਾਂ ਲਈ ਇੱਕ ਵਧੇਰੇ ਮਜ਼ਬੂਤ ਅਤੇ ਭਰੋਸੇਯੋਗ ਪਾਰਿਸਥਿਤਿਕ ਤੰਤਰ ਵਿੱਚ ਯੋਗਦਾਨ ਪਾਉਂਦੇ ਹਨ।
End of Book VI