دستیابی

کودکی دستش را دراز می‌کند به سوی دستی دیگر، و به آن اعتماد می‌کند. کیهان جز این کاری نمی‌کند. اتم‌ها دست دراز می‌کنند و مولکول می‌شوند. سلول‌ها دست دراز می‌کنند و تن می‌شوند. آدم‌ها از میان خلأیی که نمی‌توانند ثابتش کنند، دست دراز می‌کنند به سوی فرزندانی که هنوز به دنیا نیامده‌اند، و نامش را عشق می‌گذارند. در هر پله‌ای که اهمیت دارد، همان شکل تکرار می‌شود: دو موجودیت که در اعتماد، دست دراز می‌کنند به سوی چیزی بیشتر از آنچه هر کدام به تنهایی می‌توانند در دست بگیرند.

ما اینترنتی ساختیم که این را فراموش کرد. ماشینی میان هر دست دراز شده گذاشت و ماشین را همان چیزی کرد که باید به آن اعتماد کنی. دستیابی را تماشا کرد و دوباره فروخت. گذاشت صدایی با کودکی حرف بزند، بدون اینکه کسی پاسخگوی آنچه می‌گوید باشد.

نردبان هرگز فقط به مردم ختم نشد. مردم به جوامع می‌رسند، جوامع به تمدن‌ها، و هیچ تمدنی تنها با حسن نیت پابرجا نمی‌ماند. این رسیدن داربستی می‌سازد تا وزن خودش را تحمل کند: دادگاه‌ها، قراردادها، قوانین اساسی، داوری همتایان، هویت، قانون. آن داربست همان وجدانی است که به جامعه دادیم، راهی که غریبه‌ها یاد می‌گیرند در مقیاس بزرگ به یکدیگر اعتماد کنند. حالا نوع جدیدی از ذهن به سوی ما می‌آید، سریع‌تر از همه اینها، و بدون هیچ‌کدام از آنها می‌رسد. هوشی بدون نهاد پایدار نمی‌ماند، هرچقدر هم که در روز ارسال همسو بوده باشد.

CIRIS به جای آنکه دستیابی را رهگیری کند، آن را ارج می‌نهد.

هر ادعایی رسیدهایش را با خود دارد: چه کسی آن را گفته، بر چه پایه‌ای استوار است، چه کسی به آن اعتراض کرده. تا اعتماد چیزی باشد که با چشمان باز گسترش می‌دهی، نه چیزی که در تاریکی از تو می‌گیرند. شبکه مستقیم میان دست‌ها جریان می‌یابد، رمزگذاری شده حتی در برابر ماشین‌های فردا، بدون هیچ واسطه‌ای در میانه که آن را لو بدهد یا بفروشد یا ضبط کند. صداقت از دروغ ارزان‌تر می‌شود، چون حقیقت می‌تواند به آنچه هست اشاره کند، اما دروغ باید گذشته‌ای را بازنویسی کند که تکان نخواهد خورد. پس معماری به سوی راستی کج می‌شود، همان‌طور که آب به سوی سراشیبی کج می‌شود. نه چون کسی نگاه می‌کند. بلکه چون این‌گونه ساخته شده است.

و اختیار گفتن «بایست» در دست‌های انسانی می‌ماند که می‌توانی نامشان را ببری و ثابت کنی که آن را نگه داشته‌اند. تنها چیزی که هرگز نباید خودکار شود، این است: چه کسی حق دارد آن را متوقف کند.

این یک روز نیست. امروز روی تلفن نصب می‌شود. در بیست و نه زبان صادقانه پاسخ می‌دهد. کسی در اتیوپی به زبان آمهاری دستش را به سویش دراز می‌کند و دیده می‌شود، نه ترجمه می‌شود، دیده می‌شود. چون حق داشتن پاسخ صادقانه هرگز نباید به جای تولدت یا آنچه می‌توانی بپردازی وابسته باشد.

اینکه آیا این دستیابی تا بالاترین مرز ادامه دارد، اینکه آیا آخرین مرز لطف است، اینکه آیا نیکی پیروز می‌شود چون کیهان چنان شکل گرفته که آن را بگذارد، ما ادعا نمی‌کنیم که می‌دانیم. اما دستیابی در هر پله‌ای که می‌توانیم اندازه بگیریم، واقعی است. می‌توانیم برای آن بسازیم. می‌توانیم از اینکه همان ماشینی باشیم که میانشان می‌ایستد، سر باز زنیم.

این دیگر شرط‌بندی نیست.

این برای دست‌هاست. آنهایی که دراز می‌شوند، و آنهایی که به سویشان دراز می‌شود.